1920 – 2010
90 LAT POLSKIEGO LOTNICTWA MORSKIEGO
Początki lotnictwa morskiego nierozerwalnie wiążą się z Puckiem, w którym 1 lipca 1920 roku powstała Baza Lotnictwa Morskiego. Tam dysponując zaledwie kilkoma wrakami wodnosamolotów, pozostawionymi przez armię pruską, polscy mechanicy zmontowali jeden wodnosamolot typu "Friedrichschafen", na którym chor. pil. Andrzej Zubrzycki wykonał w dniu 15 lipca 1920 r. pierwszy lot nad Morzem Bałtyckim z wymalowaną na kadłubie banderą Marynarki Wojennej Rzeczypospolitej Polskiej. W latach 1920 - 1939 w składzie lotnictwa Marynarki Wojennej funkcjonował Morski Dywizjon Lotniczy bazujący w Pucku. Dywizjon posiadał na swoim wyposażeniu ponad 30 różnych typów i wersji wodnosamolotów, łodzi latających oraz samolotów kołowych. Morski Dywizjon Lotniczy wykonywał zadania wywiadowcze, obserwacyjne, bombowo - torpedowe oraz łącznikowo - transportowe nad Morzem Bałtyckim i lądem. We wrześniu 1939 roku, pomimo prób podjęcia walki z lotnictwem i marynarką niemiecką, dywizjon nie odniósł znaczących sukcesów bojowych, ponieważ uległ miażdżącej przewadze technicznej i liczebnej lotnictwa niemieckiego.
W czasie II wojny światowej lotnicy morscy walczyli w siłach powietrznych wszystkich państw koalicyjnych, w większości w obronie Wysp Brytyjskich oraz północnego Atlantyku. W okresie tym tradycje Morskiego Dywizjonu Lotniczego z Pucka kontynuował 304. Dywizjon Bombowy "Ziemi Śląskiej" im. Ks. Józefa Poniatowskiego, walcząc w składzie Coastal Command . Sformowany został w Bramcote 22 sierpnia 1940 roku jako polski dywizjon bombowców lekkich, początkowo wyposażony w samoloty Fairey Battle, a później w samoloty Wellington. Dywizjon rozpoczął wykonywanie zadań 25 kwietnia 1941 roku. Były to zadania polegające głównie na patrolowaniu, wykrywaniu i zwalczaniu okrętów podwodnych. Podczas działań II wojny światowej załogi 304. Dywizjonu wykonały 2939 lotów bojowych spędzając w powietrzu 24 tysiące godzin. Załogi dywizjonu zrzuciły około 900 ton bomb zatapiając dwa i uszkadzając pięć okrętów podwodnych nieprzyjaciela. Zestrzeliły sześć samolotów (z czego trzy to trafienia potwierdzone) i uszkodziły cztery maszyny. Straty dywizjonu to trzydzieści jeden samolotów. Dwustu ośmiu lotników poległo lub zaginęło, a trzydziestu pięciu trafiło do niewoli. Dywizjon wykonywał swoje zadania do 18 grudnia 1946 roku, kiedy to w Chedburgh został rozwiązany.
Obecnie lotnictwo morskie to jeden z trzech związków taktycznych Marynarki Wojennej RP - Brygada Lotnictwa Marynarki Wojennej. Brygada powstała w 1994 roku. Początkowo w jej strukturze funkcjonowały trzy dywizjony lotnicze, trzy bataliony zabezpieczenia i dywizjon techniczny. 15 lipca 1996 roku brygada otrzymała nazwę wyróżniającą "Gdyńska" oraz imię patrona, lotnika morskiego II Rzeczypospolitej, kmdr por. pil. Karola Trzaski - Durskiego.
Od 1 stycznia 2003 roku w skład brygady wchodzą 28., 29. i 30. Eskadra Lotnicza. Działania eskadr stacjonujących na lotniskach w Gdyni Babich Dołach, Darłowie i Siemirowicach zabezpieczają 43. i 44. Baza Lotnicza MW w Gdyni Babich Dołach i Siemirowicach oraz wchodząca w skład 44. Bazy Komenda Lotniska nr 2 w Darłowie. Dowództwo brygady znajduje się w Gdyni Babich Dołach. Na wyposażeniu eskadr znajdują się samoloty patrolowo – rozpoznawcze An-28B1R i An-28B1RM Bis, samoloty monitoringu ekologicznego An-28E, samoloty transportowe An-28TD, śmigłowce zwalczania okrętów podwodnych Mi-14PŁ, śmigłowce pokładowe SH-2G, śmigłowce ratownicze Mi-14PS i W-3RM „Anakonda”, śmigłowce transportowe Mi-17 i W-3 oraz śmigłowce Mi-2.
Główne zadania lotnictwa morskiego to poszukiwanie, śledzenie i niszczenie okrętów podwodnych samodzielnie i we współdziałaniu z siłami okrętowymi, poszukiwanie, rozpoznanie i wskazywanie celów okrętom, zabezpieczenie ratownicze polskiej strefy SAR (poszukiwania i ratownictwa) na Bałtyku oraz strefy przybrzeżnej, monitoring ekologiczny Polskiej Strefy Ekonomicznej oraz transport ludzi i sprzętu.
W dniu 15 lipca, w rocznicę pierwszego lotu samolotu Morskiego Dywizjonu Lotniczego w Pucku swoje święto obchodzi Gdyńska Brygada Lotnictwa Marynarki Wojennej i 28. Pucka Eskadra Lotnicza w Gdyni Babich Dołach.
